Planeet in Actie logo

SAGA Driehuis, duurzaam ondernemen op school

“Het echte leven naar binnen halen”

Ontdek hoe leerlingen van SAGA Driehuis groeien via duurzaam ondernemen: van zelfvertrouwen en leiderschap tot leren buiten de kaders over burgerschap op school. Een krachtig voorbeeld van hoe leerlingen groeien door de lessen duurzaam ondernemen in het onderwijs.
Wanneer Nina van Amstel terugkijkt op het binnen halen het  burgerschapsprogramma van Planeet in Actie, 10 weken Duurzaam Ondernemen op SAGA Driehuis, verschijnt er een glimlach. “De algemene ervaring is… goed,” zegt ze, terwijl ze hardop nadenkt. “Het was voor ons allebei hard werken, maar het lespakket zat heel goed in elkaar, heel gestructureerd.”

Dat het programma in een Agora-omgeving terechtkwam, maakte het avontuur extra bijzonder. “Wij steken ons onderwijs anders in,” vertelt Nina. “Dus we zaten niet altijd op één lijn. Maar we vonden het wél belangrijk genoeg om de leerlingen dit mee te geven.”

En dat hebben ze geweten.
Saga logo

Stilletjes groeien — en dan ineens durven spreken

Het traject bracht iets op gang dat Nina bijna ontroerde. Ze vertelt over Daphne, een leerling die het liefst onzichtbaar bleef.

“Zij durfde eerst niet te praten. Op de basisschool heeft ze zichzelf nooit echt durven uiten. En dan schrijft ze zich hiervoor in… Dat was al een enorme stap.”

Tijdens de sessies ziet Nina haar veranderen.

“Zij had vanaf het begin zo’n duidelijk idee: dit is mijn onderneming, dit wil ik doen. En ze hield daaraan vast, op haar eigen manier.

Ik vind het zo cool hoe ze dat doorzettingsvermogen laat zien.”
Wanneer Daphne na weken ineens vol overtuiging in de kring zit, merkt Nina: hier gebeurt iets.
“Ik ben gewoon heel trots. Ze heeft echt een megastap gezet.”

Duurzaam ondernemen in het onderwijs
Of het nu sociaal-emotioneel is, in denkwijze of in inhoud — ze maken allemaal een groei door.
'Het echte leven, in het klein'

Persoonlijke groei door ondernemend leren

Niet alleen Daphne maakte sprongen. Ook Jesse verraste. “Hij heeft zich eigenlijk bijna nog nooit voor een inspiratiesessie ingeschreven,” vertelt Nina. “Dus dat hij er nu wél elke week is, al negen weken… Dat is voor hem echt een succes.”

In de gesprekken klinkt steeds weer dat succes hier niet alleen draait om producten of omzet, maar om persoonlijke groei.

“Wij waarderen de kleine leersuccesjes,” legt Nina uit.

Floor: van afwachten naar leiderschap

Voor Nina is dat misschien wel het mooiste aan het programma dat ondernemen niet wordt gepresenteerd als een eenvoudig stappenplan.

“Leerlingen denken vaak: je hebt een idee, je voert het uit, klaar. Maar ondernemen is veel omvattender. Je leert hoe het met vallen en opstaan gaat. En jij gaf ze eerlijke feedback — daar moeten ze dan weer van leren.”

Ze vindt het bovendien waardevol dat duurzaamheid zo zichtbaar aanwezig is. “Leerlingen voelen wel dat er iets aan de hand is in de wereld, maar weten niet goed: hoe lossen wij dat op?


Dit traject geeft ze in het klein een handreiking. Je leert denken: hoe kan ik wat ik doe duurzamer doen?”
Planeet in Actie Tape
Dan is er Floor — een leerling die Nina vooral ziet opbloeien.

“Zij schrijft zich voor álle inspiratiesessies in,” zegt ze lachend. “Ze daagt zichzelf uit om van alles te leren.”

Maar wat Nina het meest raakt, is Floors groei in houding:
“Zij liet zich eerst nog niet echt zien. Een beetje schroom. En nu… ze gooit steeds meer haar sterke persoonlijkheid in de groep.”

Tijdens de lessen wordt ze steeds meer een ondernemer.

“Dan komt ze binnen en gaat keurig zitten wachten tot de les zou beginnen. De trainer van Planeet in Actie zei: ‘Ben jij een ondernemer of niet?’ Ze zette meteen de knop om...‘O ja! Ik kan gewoon gaan beginnen.‘ Dat een leerling zo'n omslag maakt vind ik geweldig om te zien.”

Hoe duurzaam ondernemen leerlingen laat opbloeien

De kracht van het traject zit in de vorm: vrij, flexibel, persoonlijk.
De kracht van het traject zit volgens Nina ook in de vorm: vrij, flexibel, persoonlijk.

“Het is een lespakket, maar eigenlijk helemaal niet,” zegt ze. “Je haalt vooral de persoon en het onderwerp binnen, en de rest is op maat.”

Ze is blij dat het programma zich zo makkelijk aanpaste:

“Het liep heel anders dan we vooraf hadden bedacht, maar de trainer van Planeet in Actie was flexibel. En dat is precies wat onze leerlingen nodig hebben.”
Nina ziet wel dat het traject nóg sterker kan worden.

“Het voortraject is superbelangrijk,” legt ze uit. “Dat ook ons team op school precies weet: wat zeg ik tegen mijn leerlingen? Hoe houd ik ze verantwoordelijk?

Ik was nu een soort eenmanspartij, en dat lukte niet altijd in de chaos en drukte van ons onderwijs.”

Voor toekomstige trajecten pleit ze daarom voor gezamenlijke afstemming:

“Als alle neuzen dezelfde kant op staan, werkt dit fantastisch.”

Trainer Jan Hoetmer over het traject op Saga Driehuis

"Wat Nina beschrijft, zag ik ook — maar vanuit een andere hoek.

Wat mij bij de Agora school Saga Driehuis vooral opviel, was hoe snel leerlingen de omslag maakten van idee hebben naar verantwoordelijkheid nemen. Ondernemen wordt vaak gezien als iets simpels: je bedenkt iets en voert het uit. In dit traject ontdekten de leerlingen dat het gaat over keuzes maken, feedback ontvangen, doorzetten en bijstellen.

Tijdens het Planeet Festival werd zichtbaar wat daaronder gegroeid was. Ondernemingen die misschien klein lijken, maar gebouwd zijn op weken samenwerken, twijfelen, aanscherpen en opnieuw proberen. Leerlingen die eerst weinig zeiden, namen nu het woord. Dat is geen trucje. Dat is ontwikkeling."

Dit is wat een traject duurzaam ondernemen op school in beweging zet:
  • Weerstand wordt omgezet in kritisch en zelfstandig denken
  • Samenwerken en leiderschap ontstaan in de praktijk
  • Duurzaamheid wordt persoonlijk en toepasbaar
“Niet alleen praten over duurzaamheid, maar ervaren wat het betekent om er zelf verantwoordelijkheid voor te nemen.“

Die ene les die het verschil maakt

Een klein moment zegt veel. Een leerling zei op een gegeven moment: “Mijn laptop is kapot.” De automatische reflex van volwassenen is vaak om het probleem over te nemen. Wij doen dat niet. Ik vroeg: “Wat ga je nu doen?” Even stilte. Ik zag eerst vraagtekens en frustratie, maar daarna ging ze toch een oplossing zoeken. Het probleem verschoof terug naar de eigenaar.

Dat lijkt iets kleins, maar daar gebeurt het. Niet wij lossen het op — zij leren het oplossen. Dat is precies de beweging die je ook ziet in hun ondernemingen en in hun denken over duurzaamheid.

De eerste reacties op duurzaamheid zijn vaak veelzeggend. Vragen als: “Is dit wel duurzaam?” of “Mag dit dan nog?” zijn geen weerstand die we willen wegdrukken. Het zijn startpunten. Door die vragen serieus te nemen en terug te leggen bij de leerling, ontstaat eigenaarschap. Niet wij bepalen wat goed is — zij leren zelf denken en kiezen.
Planeet in Actie Tape
Planeet in Actie PenPlaneet in Actie StripePlaneet in Actie Stripe


Waarom elke school duurzaam ondernemerschap zou moeten aanbieden

Wanneer Nina tot slot wordt gevraagd waarom andere scholen dit programma moeten willen, denkt ze even na — zoekend naar één zin.

Dan zegt ze:

“Wil je je leerlingen werelds laten leren, iets van het echte leven meegeven dat je eigenlijk niet in een vast vak kwijt kunt? Dan moet je dit honderd procent doen.”
Planeet in Actie logo
Planeet in Actie Envelop

Contact opnemen

Heb jij nog vragen voor je aan de slag gaat met Planeet in Actie? Of wil je de mogelijkheden met ons doornemen? Neem dan contact met ons op.
info@planeetinactie.nl +31 6 20077754
Volg onze socials!

"*" geeft vereiste velden aan

Dit veld is bedoeld voor validatiedoeleinden en moet niet worden gewijzigd.

Planeet in Actie Send mail