Planeet in Actie logo
Start hier

Maatschappelijke betrokkenheid op school Stanislas College

Hoe leerlingen maatschappelijke betrokkenheid in de praktijk brachten

Een fiets met een dynamo laat een lampje branden. Verderop staan twee zelfgemaakte insectenhotels. Leerlingen presenteren filmpjes over fast fashion, vertellen bezoekers over zonne-energie en laten in een grote maquette zien hoe hun eigen school duurzamer kan worden.

Het Stanislas College in Pijnacker is voor even geen gewone school, maar een festival vol ideeën na de Projectweek van Planeet in Actie.

Tijdens het Planeet Festival laten leerlingen zien wat zij die week hebben ontdekt, onderzocht en gemaakt. Ouders, docenten en medeleerlingen lopen langs de presentaties. De leerlingen geven uitleg, beantwoorden vragen en vertellen waarom zij juist met dit onderwerp aan de slag zijn gegaan.

Voor docent aardrijkskunde en projectcoördinator Gerard van Dommelen is dat misschien wel het belangrijkste moment van de week:

“Ik merkte ook zelf wel aan de reactie van leerlingen dat ze allemaal enthousiast aanwezig waren en ook echt wilden presenteren wat zij die week uitgezocht hadden.”

Wat hier zichtbaar wordt, is meer dan een verzameling werkstukken over duurzaamheid.

Leerlingen hebben zich verdiept in een maatschappelijk vraagstuk, bepaald wat zij belangrijk vinden en onderzocht wat zij zelf kunnen bijdragen. Precies daar begint maatschappelijke betrokkenheid.
Bekijk alle cases

Hoe ontzorg je docenten tijdens een projectweek?

Duurzaamheid kan voor leerlingen al snel groot en abstract voelen. 

Klimaatverandering. Het verdwijnen van biodiversiteit. Uitputting van grondstoffen. Fossiele energie. Problemen waar complete regeringen, bedrijven en wetenschappers zich dagelijks mee bezighouden. 

Wat kan een leerling daar nu werkelijk mee? 

Tijdens de Projectweek van Planeet in Actie begint het daarom niet bij het juiste antwoord. Leerlingen onderzoeken eerst welk vraagstuk hen raakt, waar hun nieuwsgierigheid ligt en wat zij zelf belangrijk vinden. 

De ene groep koos voor insecten die steeds minder ruimte vinden in versteende steden. Andere leerlingen verdiepten zich in kledingverspilling, fast fashion, zonne-energie of het hoge energiegebruik van mensen. 

Ze verzamelden informatie, maar daar bleef het niet bij. 

De leerlingen moesten ook bedenken wat er volgens hen anders kon. Ze vertaalden hun onderzoek naar een advies, ontwerp, filmpje, presentatie of werkend model. 

Zo werd een groot maatschappelijk vraagstuk stap voor stap iets waar zij zelf een positie in konden innemen. 

Leerlingen presenteren duurzame oplossingen tijdens het Planeet Festival op het Stanislas College.

Leerlingen laten zien waar zij voor staan

Een groep leerlingen koos voor biodiversiteit.

Zij onderzochten waarom insecten steeds minder leefruimte vinden in steden. Hun conclusie was helder:

“Insecten hebben vaak geen huis meer omdat er meer tegels in onze stad zijn in plaats van meer groen.”

De leerlingen maakten twee insectenhotels: één voor insecten die vooral boven de grond leven en één gericht op soorten die dichter bij of onder de grond voorkomen. Op een muurkrant legden zij uit welke insecten er zijn en waarom die belangrijk zijn voor de natuur.

“Sommige insecten hebben we echt nodig.”

Het insectenhotel was daarmee niet alleen iets wat zij hadden gebouwd. Het was hun antwoord op een probleem dat zij tijdens hun onderzoek hadden leren begrijpen.
Duurzaam ondernemen in het onderwijs
Zelfgemaakte insectenhotels tijdens een duurzaamheidsproject van leerlingen.
Leerlingen presenteren hun onderzoek naar fast fashion en kledingverspilling.
Duurzaam ondernemen in het onderwijs
Andere leerlingen brachten het vraagstuk juist heel dicht bij hun eigen dagelijkse leven: hun kledingkast.

Zij onderzochten hoeveel grondstoffen nodig zijn om kleding te produceren en wat er gebeurt met kleding die snel wordt weggegooid. Ze verzamelden tweedehands kleding, maakten posters en namen een eigen reclamespotje op.

Een leerling vertelde:

“Ik heb geleerd dat het goed is om niks te verspillen en dat je dingen niet meteen hoeft weg te gooien.”

Een andere leerling vatte de kern nog scherper samen:

“De aarde heeft niet oneindig veel stoffen, maar een beperkt aantal.”

Meerdere groepen verdiepten zich in fast fashion. Ze onderzochten waarom goedkope kleding vaak maar kort wordt gebruikt en welke gevolgen de productie heeft voor mens en milieu.

Hun oplossingen waren niet ingewikkeld, maar wel concreet: kleding langer dragen, vaker tweedehands kopen, spullen doorgeven en bewuster kiezen voor kwaliteit.

Tijdens het festival deelden zij die boodschap niet alleen met hun docent, maar ook met andere leerlingen en ouders.

Van onderzoek naar een eigen oplossing

Bij andere groepen stond duurzame energie centraal.

Een van de opvallendste projecten was een fiets met een dynamo. Door te trappen konden bezoekers zelf een lampje laten branden.

Het model maakte zichtbaar hoe beweging kan worden omgezet in energie. Maar voor de leerlingen stond het ook voor een groter inzicht:

“Je hoeft niet per se heel veel te doen, maar je kan ook met kleine dingen veel veranderen.”

Andere leerlingen onderzochten zonne-energie en het gebruik van fossiele brandstoffen. Met posters en presentaties legden zij uit waarom een andere manier van energie opwekken volgens hen nodig is.

Daarbij kwamen ze ook met eigen aanbevelingen. Zo stelde een leerling:

“Elk huis met een dak zou zonnepanelen moeten hebben.”

Dat betekent niet dat ieder idee meteen uitvoerbaar is of direct tot grote impact leidt.

Maar dat is ook niet de eerste stap.

De eerste stap is dat leerlingen leren om verder te gaan dan constateren dat er een probleem bestaat. Ze onderzoeken wat er speelt, vormen een eigen mening en bedenken wat er mogelijk zou kunnen veranderen.

Zo ontstaat de beweging van leren naar doen.

Wat zou er op onze eigen school kunnen veranderen?

Een van de groepen richtte zich niet op een probleem ver weg, maar op het Stanislas College zelf.

De leerlingen bouwden een grote maquette en werkten daarin ideeën uit om hun school verder te verduurzamen. Ze dachten na over meer groen, voedselvoorziening en slimme manieren om hun plannen te onderhouden.

Gerard bleef juist deze groep goed bij:

“Er waren echt leerlingen die daar wat dieper op ingegaan zijn en er ook echt iets moois van gemaakt hebben.”

De kracht van dit project zat niet alleen in de kwaliteit van de maquette.

De leerlingen keken opnieuw naar een omgeving die zij iedere dag zien. Niet alleen als gebruikers van de school, maar als mensen die daar zelf over mee kunnen denken.

Wat kan hier groener? Wat kan slimmer? Wat missen we? En wat zouden we zelf kunnen veranderen?

Maatschappelijke betrokkenheid begint niet altijd bij een grote landelijke actie. Soms begint het met serieus kijken naar je eigen schoolplein, gebouw of kledingkast.
Planeet in Actie Tape

Wanneer wordt een schoolopdracht maatschappelijke betrokkenheid?

Een poster over duurzaamheid is niet automatisch maatschappelijke betrokkenheid. Een maquette of insectenhotel ook niet.

Het verschil ontstaat wanneer leerlingen zelf onderzoeken wat er speelt, ontdekken waarom het onderwerp ertoe doet en bepalen welke bijdrage zij zouden kunnen leveren.

Tijdens deze Projectweek:


- kozen leerlingen een maatschappelijk vraagstuk dat hen aansprak;
- onderzochten zij oorzaken en gevolgen;
vormden zij een eigen mening;
- bedachten zij een mogelijke oplossing of bijdrage;
- maakten zij hun idee zichtbaar;
deelden zij hun werk met een echt publiek.

Daarmee sluit het project aan bij het burgerschapsthema maatschappelijke betrokkenheid: leerlingen ontdekken hoe zij vanuit hun eigen waarden, idealen en mogelijkheden kunnen bijdragen aan de samenleving.

Het Planeet Festival maakt het leren echt

Zolang een opdracht alleen voor de docent wordt gemaakt, blijft het al snel gewoon schoolwerk. 

Tijdens het Planeet Festival verandert dat. 

Leerlingen presenteren hun werk aan mensen buiten hun eigen groep. Ze moeten kunnen uitleggen waarom zij voor een onderwerp hebben gekozen, wat ze hebben ontdekt en waar hun oplossing voor staat. 

Hun werk krijgt een podium. 

Dat zorgt voor trots, maar ook voor verantwoordelijkheid. Het is niet langer genoeg om alleen iets te maken. Leerlingen moeten er zelf een verhaal bij hebben. 

Gerard zag dat enthousiasme terug bij leerlingen van verschillende niveaus: 

“Het was heel leuk dat mavo, havo en vwo allemaal ervaren hebben dat ze zinvol bezig geweest zijn.” 

Dat gevoel van zinvol bezig zijn is een belangrijke opbrengst. 

Niet ieder idee leidt direct tot een blijvende verandering op school. Niet ieder model wordt uitgevoerd. Maar leerlingen ervaren wel dat grote maatschappelijke vraagstukken niet alleen iets zijn van bedrijven, overheden of volwassenen. 

Ze ontdekken dat zij kunnen onderzoeken, meedenken, iets ontwerpen en hun stem laten horen. 

Het Planeet Festival maakt die ontwikkeling zichtbaar. 

kickoff Stanislas College
“Je hoeft niet per se heel veel te doen, maar je kan ook met kleine dingen veel veranderen.”

Van praten over burgerschap naar het zelf ervaren

Burgerschapsonderwijs blijft gemakkelijk steken in kennis, gesprekken en goede bedoelingen.

Leerlingen leren wat democratie is, waarom duurzaamheid belangrijk is en welke problemen er in de samenleving spelen. Maar maatschappelijke betrokkenheid ontstaat niet alleen door erover te praten.

Leerlingen moeten ook ervaren dat hun ideeën ertoe doen.

Tijdens de Projectweek van Planeet in Actie gaan zij daarom zelf aan de slag. Ze onderzoeken een vraagstuk, kiezen waar zij voor willen staan, ontwerpen een oplossing en brengen die tijdens het Planeet Festival naar buiten.

Van leren naar doen.

Van een groot probleem naar een eigen idee.

En van een schoolopdracht naar iets wat gezien en gehoord wordt.

Dat is wat er op het Stanislas College gebeurde.
Planeet in Actie Tape

Ook leerlingen actief laten werken aan burgerschap en duurzaamheid?

Wil je dat leerlingen niet alleen praten over burgerschap en duurzaamheid, maar er zelf mee aan de slag gaan?

Tijdens de Projectweek van Planeet in Actie onderzoeken leerlingen maatschappelijke vraagstukken, ontwikkelen zij eigen oplossingen en presenteren zij die tijdens het Planeet Festival.

Zo ervaren leerlingen dat zij niet te jong zijn om mee te denken, verantwoordelijkheid te nemen en iets in beweging te zetten.
Plan een kennismaking in
Bekijk de Projectweek

Ontdek hoe Planeet in Actie burgerschap, duurzaamheid en ondernemend handelen verbindt.






Planeet in Actie Envelop

Contact opnemen

Heb jij nog vragen voor je aan de slag gaat met Planeet in Actie? Of wil je de mogelijkheden met ons doornemen? Neem dan contact met ons op.
info@planeetinactie.nl +31 6 20077754
Volg onze socials!

"*" geeft vereiste velden aan

Dit veld is bedoeld voor validatiedoeleinden en moet niet worden gewijzigd.

Planeet in Actie Send mail